فرار بانکها از پرداخت وام و پول نقد| مشتریان دریافت کننده بی درد و سر وام را بشناسید

بازار؛ گروه بانک بیمه: سیستم بانکی مدتی است به شدت وارد فاز جذب نقدینگی شده و خیلی راغب به خروج پول در قالب پرداخت وام و تسهیلات نیست چرا که اولا نقدینگی چندانی ندارند که آن را به صورت وام از دست بدهند، درثانی چنانچه پولی هم داشته باشند سعی می کنند طوری از آن در بازارهای پر سود استفاده کنند که عایده چند برابری نسبت سود بانکی برای آنها داشته باشد، در چنین شرایطی است که به بهانه های مختلف تلاش می کنند منابع شان افت نکند تا از آن بهره مناسب ببرند. اقدامی که هر چند خارج از اساسنامه فعالیت بانکی به عنوان یک بنگاه واسطه گراست ولی اغلب توجهی به این موضوع ندارند و چه بسا برای جذب منابع با شگردهای مختلف از هیچ اقدامی دریغ نمی کنند.

موضوع دیگر مواجه بیشتر بانکها با ترازنامه منفی است که هم اکنون درگیر آن هستند. بانک هایی که منابع آنها طی سالهای پیش در بخش هایی چون ساخت و خرید واحدهای مسکونی و … بکار گرفته شده است و اکنون به دلیل رکود اقتصادی این منابع قفل شده است، به همین علت اغلب بانک ها این روزها از نقدینگی مناسبی برخوردار نیستند و اکثرا دارایی، اموال و املاک زیادی دارند که به آسانی نقد نمی شوند آنطور که حتی برخی از آنها توان تسویه سررسید مشتریان خود را نیز ندارند.

سالهاست با وجود تاکید مدیران بانک مرکزی به بانکها درارایه وام و تسهیلات خرد به متقاضیان نیازمند ولی بانک ها توجه ای به این موضوع نمی کنند و اگر بخواهند وامی را به این افراد بدهند دلایل مختلفی می آورند که وام گیرنده از دریافت آن صرف نظر کند

روی گردانی بانک ها از پرداخت وام های خرد

کاهش ملموس نقدینگی، اکنون تا جایی است که دسترسی مشتریان به منابع (نقدینگی) را بسیار سخت کرده است مسئله مهمی که فشار مضاعفی به بنگاههای کوچک اقتصادی و کسب و کارهای خرد برای تامین نیاز سرمایه در گردش آنها وارد کرده است از طرفی چون بانک ها با محدودیت نقدینگی روبه رو هستند بنابراین متقاضیان وام های خرد و ضروری را نیز در پرداخت آن همراهی نمی کنند. رویکردی که نشان می دهد سیستم بانکی فقط به فکر منافع خود بوده و از رسالت کاری که همانا واسطه گری است و بایستی در این مسیر گام بردارد دورمانده است.

البته سالهاست با وجود تاکید مدیران بانک مرکزی به بانکها درارایه وام و تسهیلات خرد به متقاضیان نیازمند ولی بانک ها توجه ای به این موضوع نمی کنند و اگر بخواهند وامی را به این افراد بدهند دلایل مختلفی می آورند که وام گیرنده از دریافت آن صرف نظر کند. به طور مثال متقاضی وام علاوه بر اعتبارسنجی از سوی بانک بایستی از امتیاز دریافت وام برخوردار باشد یعنی اینکه مبالغی را در حساب بانکی داشته باشد تا بتواند متناسب با آن از چنین امتیازی بهره مند شود. در چنین شرایطی کاملا محرز است که فردی که خواهان وام خرد از سیستم بانکی برای تامین نیاز ضروری است چون حساب در گردش و یا اندوخته ای در بانک ندارد، نمی تواند وام دریافت کند. ازطرفی بانک مرکزی با هدف کنترل تورم رویه سیاست انقباضی پولی را در پیش گرفته است، رویکردی که باعث می شود دسترسی مشتریان به تسهیلات بانکی محدود شود.

رشد نرخ تورم موضوع دیگری است که موجب شده درخواست برای وام افزایش و پرداخت آن از سوی بانکها به شدت کم شود، فاصله عمیق بین نرخ سود بانکی و نرخ تورم مسئله ای است که هر کسی در ایران وام یا تسهیلات بگیرد، چون تورم در این کشور تدریجی و معمولا رو به بالاست به نفع اوست

سبقت تورم از سودبانکی، تقاضا برای دریافت وام را بیشتر کرده است

رشد نرخ تورم و کم ارزش شدن پول ملی موضوع دیگری است که موجب شده است درخواست برای وام به دلیل تورم فزاینده افزایش و پرداخت آن از سوی بانکها به متقاضیان به شدت کم شود. فاصله عمیق بین نرخ سود بانکی و نرخ تورم مسئله ای است که هر کسی در ایران وام یا تسهیلات بگیرد، چون تورم در این کشور تدریجی و معمولا رو به بالاست، بنابراین همیشه به نفع وام گیرنده تمام می شود. به طور مثال اگر فردی ۳۰۰ میلیون تومان وام را از سیستم بانکی در ۶ ماه گذشته می گرفت وآن را به خرید طلا اختصاص می داد الان این رقم حدود ۲ برابر شده بود در حالی که بانک ها فقط سود مشخص شده را از وام گیرنده دریافت می کنند که چنین رویکردی حتی به زیان آنها تمام می شود. به همین دلیل به هم ریختی اوضاع بازار و نوسان قیمتی کالاهای ارزشمند در کنار رشد نرخ تورم موجب شده است که خروج پول در قالب وام و تسهیلات برای سیستم بانکی خیلی مناسب و کارساز واقع نشود.

محسن صادقی، کارشناس بانکی در گفت و گو با «بازار» درباره علل بی میلی بانک ها به پرداخت وام به متقاضیان اظهار داشت: ابتدا این را باید گفت که بانکها معمولا در ماههای پایانی سال وامی را پرداخت نمی کنند اما اگر به دیگر ماههای سال نگریسته شود خواهیم دید که بانکها سعی می کنند در پرداخت وام و تسهیلات فقط مشتریان ویژه خود را در پرداخت وام و تسهیلات همراهی کنند و توجه چندانی به سایر متقاضیان وام ندارند.

بانک ها با اشخاص یا مجموعه هایی در داد و ستد پول در ارتباط هستند که کارکردن با این افراد یا شرکت ها به نفع آنها تمام می شود، یعنی بانک به صورت حساب کتاب شده اقدام به پرداخت وام می کنددر چنین شرایط اگر وامی پرداخت کنند آن را به شرکت های زیر مجموعه خود می دهند که سود آن فعالیت به بانک برگردد

مشتریان اصلی دریافت کننده وام و تسهیلات بانکی چه کسانی هستند؟

وی با بیان اینکه بانک ها با اشخاص یا مجموعه هایی در داد و ستد پول در ارتباط هستند که کارکردن با این افراد یا شرکت ها به نفع آنها تمام می شود گفت: یعنی بانک به صورت حساب کتاب شده اقدام به پرداخت وام می کند و اینگونه نیست که هر کسی خواهان وام یا تسهیلات ولو در ارقام پایین باشد نیاز او را پوشش دهند. به طور مثال اغلب بانک ها اکنون شرکت های زیرمجموعه ای دارند که مشغول فعالیت های اقتصادی هستند در چنین شرایط اگر وامی پرداخت کنند بی تردید آن را به شرکت های زیر مجموعه خود می دهند که سود آن فعالیت به بانک برمی گردد و از طرفی آنها مشتریان مطمئن و بی درد و سری برای بانک محسوب می شوند.

این کارشناس بانکی خاطرنشان کرد: پرداخت وام برای بانک ها با نرخ ۲۳ درصد و حتی تا ۳۰ درصدی که برخی بانک های به اشکال مختلف پرداخت می کنند، در برابر تورم بالای ۴۰ درصد همخوانی ندارد. از طرفی هزینه های پول به شدت بالا رفته است، این عوامل باعث شده بانک ها کمتر مبادرت به پرداخت وام و تسهیلات کنند. البته ارایه وام همانطور که اشاره شد به صورت هدفمند به مشتریان ویژه خودشان پرداخت می شود. از طرفی هنوز رانت چگونگی پرداخت وام از سوی بانک ها به برخی شرکت ها، افراد خاص یا مجموعه ها وجود دارد و بانک ها به این چنین افراد یا مجموعه هایی تسهیلات اعطا می کنند. علاوه بر این بانک های خصوص هیچ ابای در عدم پرداخت وام به متقاضیان خرد و … را ندارند و بیشتر منابع خود را به جای ارایه وام در بازارهای سودآور به کار می گیرند.

بنا به این گزارش، پرداخت وام های خرد در حالی اکنون برای خیلی ها رویا شده است که کاملا مشخص است بانکها بدون حساب و کتاب نمی خواهند منابعشان از بانک که سود چندانی ندارد خارج شود. در چنین شرایطی دولت و بانک مرکزی باید فکری اساسی به حال مردم کند و بانک ها را مجاب به پرداخت وام های خرد نماید. البته سالهاست که بانک مرکزی بر پرداخت وام به متقاضیان نیازمند تاکید دارد ولی بانک ها در این مسیر گام بر نمی دارند و حتی این روزها به در خواست مردم برای پول نقد پاسخ چندانی نمیدهند چرا که اغلب بانک ها اسکناس چندانی ندارند که به مردم بدهند.