سناریوی نفت ۸۰ دلاری/ جنگ احتمالی چه تأثیری بر تجارت جهانی دارد؟

اقتصاد آنلاین، آرمان هنرکار؛ بازار جهانی نفت این روز‌ها در وضعیت «انتظار» قرار دارد؛ انتظاری که یک سوی آن مذاکره و سوی دیگرش سناریوی تشدید تنش نظامی است. قیمت نفت در آستانه دور جدید گفت‌و‌گو‌های هسته‌ای آمریکا و ایران تغییر محسوسی نداشته، اما تحلیلگران هشدار می‌دهند که یک جرقه ژئوپلیتیکی می‌تواند نفت را وارد کانال ۸۰ دلاری کند؛ سناریویی که پیامد‌های آن محدود به بازار انرژی نخواهد بود و تجارت جهانی را هم تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

بازار نفت؛ آرامش قبل از طوفان؟

قیمت نفت برنت در معاملات روز دوشنبه با رشد اندک ۰.۲ درصدی به حدود ۶۷.۸ دلار در هر بشکه رسید و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز حوالی ۶۳ دلار معامله شد. این ثبات نسبی در حالی رقم خورده که سرمایه‌گذاران در حال ارزیابی پیامد‌های مذاکرات پیش‌روی واشنگتن و تهران هستند. دور دوم گفت‌و‌گو‌های هسته‌ای آمریکا و ایران نیز قرار است در ژنو برگزار شود؛ مذاکراتی که با میانجی‌گری عمان پیش می‌رود و در صورت موفقیت، می‌تواند بخشی از ریسک ژئوپلیتیکی بازار نفت را کاهش دهد.

سناریوی شکست مذاکرات؛ نفت ۸۰ دلاری روی میز

در سوی مقابل، منابع آگاه به رویترز گفته‌اند آمریکا خود را برای سناریوی شکست مذاکرات و حتی یک کارزار نظامی احتمالی آماده می‌کند. سپاه پاسداران ایران نیز هشدار داده که هرگونه حمله به خاک ایران با پاسخ مستقیم به پایگاه‌های نظامی آمریکا همراه خواهد بود. تحلیلگران بانک SEB می‌گویند تشدید تنش با ایران می‌تواند قیمت نفت برنت را تا ۸۰ دلار در هر بشکه بالا ببرد؛ اما در صورت کاهش تنش‌ها، بازگشت نفت به محدوده ۶۰ دلار دور از ذهن نیست.

نفت گران چه بلایی سر تجارت جهانی می‌آورد؟

نفت ۸۰ دلاری به‌معنای افزایش مستقیم هزینه حمل‌ونقل، تولید و بیمه در سطح جهان است. در چنین شرایطی هزینه حمل‌ونقل دریایی و هوایی بالا می‌رود و زنجیره تأمین جهانی تحت فشار قرار می‌گیرد. ضمن اینکه تورم در اقتصاد‌های مصرف‌کننده انرژی تشدید می‌شود و کشور‌های واردکننده نفت، به‌ویژه در آسیا و اروپا، با کسری تراز تجاری بالاتری مواجه می‌شوند.

این مسئله به‌طور خاص برای اقتصاد‌هایی که هنوز از شوک‌های تورمی سال‌های اخیر عبور نکرده‌اند، نگران‌کننده است.

نقش اوپک‌پلاس؛ ترمز بازار

در این میان، OPEC+ می‌تواند نقش تعدیل‌کننده داشته باشد. گزارش‌ها نشان می‌دهد این ائتلاف در حال بررسی ازسرگیری افزایش تولید از ماه آوریل است؛ تصمیمی که می‌تواند بخشی از فشار صعودی قیمت‌ها را خنثی کند، حتی اگر تنش‌های سیاسی ادامه یابد.

بازی چین، روسیه و هند

همزمان با فشار آمریکا، هند خرید نفت روسیه را کاهش داده، اما چین مسیر متفاوتی در پیش گرفته است. داده‌های رهگیری نفتکش‌ها نشان می‌دهد واردات نفت روسیه به چین در فوریه به رکورد جدیدی رسیده؛ نشانه‌ای از بازآرایی جریان‌های انرژی در جهان در سایه سیاست و تحریم.

در پایان باید گفت که بازار نفت فعلاً در حالت تعلیق است؛ نه آن‌قدر آرام که ریسک را نادیده بگیرد و نه آن‌قدر ملتهب که جهش قیمتی را قطعی بداند. اما اگر مذاکرات آمریکا و ایران به بن‌بست برسد و سناریوی درگیری نظامی فعال شود، نفت ۸۰ دلاری می‌تواند به واقعیت تبدیل شود؛ واقعیتی که هزینه آن را نه‌فقط مصرف‌کنندگان انرژی، بلکه کل تجارت جهانی خواهد پرداخت.